Özet: Her yapı gerek kullanma biçimi, gerekse inşaat tekniği bakımından zamanının koşullarına uygun olarak tasarlanır ve inşa edilir. Bu yapının daha sonra değişik bir biçimde kullanılmak istenmesi, değişen kural ve yönetmelikler, eskimesi, herhangi bir sebeple hasara uğraması, deprem vb. sebeplerden dolayı taşıyıcı sistemin bazı elemanlarının veya tümünün onarım/güçlendirilmesi gereksinimi ortaya çıkar. Bu nedenlerden dolayı yapı elemanlarının onarım/güçlendirilmesi konusunda yeni yöntemler geliştirilmekte ve yeni yaklaşımlar ortaya konmakta olup, bunlarda sürekli gelişme göstermektedir. Bu konuda çok sayıda deneysel ve kuramsal çalışma yapılmış olmasına rağmen, betonarmenin davranışını etkileyen çok sayıda parametrenin olması ve bu parametrelerin farklı kesit ve yükleme durumlarında geçerliliğini koruması mümkün olmadığgından bu konuda halen birçok çalışma yapılmaktadır. Bu deneysel çalışma, çesitli nedenlerden dolayı hasar görmüş betonarme kiriş elemanların güçlendirilmesinde iyi bir performans sağlayabilecek ve uygulaması daha ekonomik olacak alternatif bir metot geliştirmek amacıyla tasarlanmıştır. Son yıllarda geliştirilmeye çalışılan alternatif yöntemlerden biri de püskürtme beton tekniğidir. Bu tez çalışması kapsamındaki kiriş elemanlara püskürtme beton uygulanması ile ortaya çıkan davranış farklılıkları hakkında bilgi toplanması, bu konuya yönelik çalışmaların geliştirilmesi ve deneysel araştırma ile uygulama arasındaki bağın kurulması hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda tez çalışması giriş ve konu ile ilgili daha önceki yapılmış çalışmaların özet olarak sunulduğu kaynakça bölümüyle birlikte beş bölüme ayrılmıştır. İkinci bölümde çalışmanın ana konusu olan püskürtme betonun tarihi, malzemesi, üretimi ve uygulanması ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise, deney aşamasında kullanılan betonarme kiriş numunelerin hazırlanması, üretilmesi, yükleme ve ölçüm düzeneği ile ilgili detaylar sunulmuştur. Kiriş elemanların deneylerinden elde edilen verilerin ışığı altında yük taşıma kapasiteleri, yük-yerdeğiştirme eğrileri, moment-eğrilik, enerji yutma kapasitesi gibi davranış belirleyici değişkenleri incelenmiştir. Bulunan sonuçlarla, kiriş elemanların mantolama ve püskürtme beton uygulanarak güçlendirilmesiyle elde edilen dayanım ve davranış performansları karsılaştırılmış ve püskürtme betonla güçlendirmenin kiriş elemanlara olan etkisinin değerlendirilmesi dördüncü bölümde sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kuru karışım püskürtme beton, mantolama, onarım, güçlendirme, hasar, yük-yerdeğiştirme, moment-eğrilik, enerji yutma kapasitesi.
Özet: Her yapı gerek kullanma biçimi, gerekse inşaat tekniği bakımından zamanının koşullarına uygun olarak tasarlanır ve inşa edilir.
